Home » सहज सुचले म्हणून... » आठवड्याचा बाजार ….

आठवड्याचा बाजार ….

ए भारीये… भारीये ..
ए दुबई दुबई दुबई …
ए भाय देख इस तरफ, तेरेको बुलारा युसुफका रंगीला बरफ…
इधर आईये भाभीजी, अंबानी का माल एकदम सस्तेमे…

आता मात्र मी चमकून त्या आवाजाच्या दिशेने पाहिलं, कुणीतरी एक विक्रेता रेडिमेड ब्लाऊज विकत होता आणि तोंडाने जोर जोरात चालू होतं अंबानी का माल…

त्याचं असं झालं आज आम्हा दोघांना मेहुण्याकडे चक्क सवाष्ण ब्राह्मण म्हणून बोलावलं होतं खारघरला. तिथून परतताना सासूबाई म्हणाल्या की आज इथला मंगळवारचा बाजार आहे. बायकोबाई लगेच चल रे बघूया तरी म्हणत एका पायावर तयार. थोडी कुरकुर करत मी जायला तयार झालो (सांगतो कुणाला?) .

But believe me, तास दिड तास तिथे फिरल्यानंतर प्रचंड फ्रेश होऊन बाहेर पडलो. रस्त्याच्या बाजूला असलेल्या एका मोकळ्या मैदानात भरलेला हा बाजार, पावसाने झालेला चिखल, वरून पाऊस पडतोच आहे, विक्रेते तसेच प्लास्टिक अंथरून, ताडपत्री टाकून ग्राहकाला साद घालतायत, आपला माल विकताहेत. बायकोने त्यातही गंमत गंमत म्हणत सहा-सातशे रुपयेची काही बाही खरेदीसुद्धा केली.

This slideshow requires JavaScript.

मी तिच्या बरोबर फिरत होतो खरा पण मन कुठेतरी भूतकाळात रेंगाळत होतं.

कुर्डुवाडी, दौंड, सोलापूर, वरकूटे, घोटी, करमाळा, परांडा अशा वेगवेगळ्या ठिकाणी लहानपणी पाहिलेले आठवड्याचे बाजार, त्या जत्रांमध्ये कुठेतरी मन रेंगाळत होतं. तेव्हा खिश्यात पाच रुपये वट्ट असले तरी आम्ही श्रीमंत असायचो. मग त्या पाच रुपयात बरीचशी खरेदी व्हायची. पण हा बाजार म्हणजे खरेदी कमी , माणसे बघणं जास्त असायचं. ३५-४० रुपयांचा सदरा तासभर घासाघीस करून २५-३० रुपायाला घेणाऱ्या गिर्हाईकाच्या चेहऱ्यावर जग जिंकणाऱ्या सिकंदराचे विजयी भाव असायचे आणि विक्रेता मात्र १५-२० ला पडलेला शर्ट ३० रुपयाला गेला म्हणून खुशीत असायचा. आम्ही आपले नुसतेच बघत हिंडायचो. कुठल्याही विक्रेत्यासमोर जोपर्यंत तो हाकलून लावत नाही तोपर्यंत त्याचा माल चिवडत उभे राहायचे. आणि तो वैतागला कि मग दुसऱ्या कडे वळायचे. खिशातले पैसे भेळ, भजी, गारेगार, बर्फ़ाचा गोळा यासाठी जपून ठेवलेले असायचे.

गारेगार हा प्रकार आजकालच्या पोरांना माहीत तरी आहे की नाही देव जाणे. पण सायकलच्या मागच्या बाजूला लावलेल्या पत्र्याच्या डब्यातले गारेगार (हा आजकालच्या कुल्फीसारखा एक प्रकार असायचा, फक्त कुल्फी दुधाची, मलाईची असते गारेगार पूर्ण बर्फ़ाचे बनवलेले असायचे, त्यात पुन्हा वेगवेगळे रंग घातलेले असायचे. लाल, पिवळ्या रंगाचे गारेगार २०-२५ पैशाला मिळायचे. म्हातारीचे केस (बुढी के बाल), गोडी शेव, शेव चुरमुऱ्याची सुकी भेळ, त्यात सिझननुसार टोमॅटो, काकडी किंवा कैरीचे काप घालून, वरून लिंबू पिळले कि जी अप्रतिम चव लागायची कि पुछो मत !

आणि अशा ठिकाणी एकटे जाणे कधीच नसायचे, कोणी ना कोणी मित्र बरोबर असणारच. तसं खुपदा आई किंवा वडिलांबरोबर पण झालं असेल पण त्यात तेवढी गंमत नसे कारण मग त्या वेळी त्यांची बारीक नजर आमच्यावर असे. पण अशा बाजारातून किंवा जत्रेतून मित्राबरोबर भटकताना येणारी मजा काही और असे. सोलापूरची गड्ड्याची जत्रा असो किंवा मंगळवारचा जुन्या वस्तूंचा बाजार असो , अशा ठिकाणी फिरणे हि एक सॉलिड आनंदाची बाब असे. मंगळवार बाजारातून जुन्या टेपचे जुनाट मेकनिजम विकत आणून त्याच्यावर नवनवे प्रयोग करून त्यातून टेपरेकॉर्ड तयार केला होता असाच आम्ही.

लहानपणी आमच्या गावी, घोटीला जायचो तेव्हा तिथला बाजारही असाच असायचा. आजूबाजूच्या गावातून आलेले छोटे छोटे विक्रेते, मग त्यात झबले टोपले विकणाऱ्यापासुन ते सुया-दोरे, भाजीपाला, जर्मनची भांडी विकणारे विक्रेते असतात. बऱ्याचदा बार्टर सिस्टीम वापरली गेलेली सुद्धा पाहिलंय मी तिथे. म्हणजे वस्तू विकत घ्यायची मात्र तिचं मोल पैश्याच्या स्वरूपात न देता धान्याच्या स्वरूपात द्यायचे. त्या बाजारात सुद्धा गोड काटीशेव, भेंड बत्तासे आणि भजी खायला प्रचंड आवडायचे. मग कधीतरी त्या बाजारात एखादा कंगवा, फणी किंवा त्याकाळी सगळीकडे मुलांमध्ये फेमस असलेले एक कागदी खेळणे मिळायचे. एकमेकाला पाठमोरे चिकटलेले दोन समान आकाराचे कागद, त्यावर वेगवेगळी चित्रे काढलेली, त्यात मध्ये एक काचेचा तुकडा चिकटलेला असायचा, त्याला मध्ये ठेवून एका बाजूच्या कागदाची घडी घातली कि कागदाच्या दुसऱ्या बाजूला काचेतून ते चित्र दिसायचे आणि आम्हाला ती जादू वाटायची. कधी काका बरोबर असले की झकास भोवरा विकत घेऊन द्यायचे. आता गाव अजूनही आहे, गावी जाणेही होते, आठवड्याचा बाजारही होतो पण काका नाहीत, त्यामुळे बाजाराची मजा नाही राहिली, इच्छाच होत नाही.

शाळेच्या दिवसात दौंडला असताना, आजुबाजुच्या खेडेगावातुन आलेली मित्रमंडळी शाळेच्या हॉस्टेलमध्ये वास्तव्याला असत. गिरीम, शिरापुर, गोपाळवाडी, कुरकुंभ, पाटस अशा ठिकाणावरुन आलेली ही पोरं. मग प्रत्येक वेळी त्यांच्या गावच्या जत्रेला , कधी गावातल्या कुठल्या तरी उरुसाला जाणे व्हायचे. त्या जत्रेचा थाटही या आठवडी बाजारासारखाच असायचा. कुठल्यातरी मोकळ्या मैदानावर, नाहीतर गावाजवळच्या कुणाच्यातरी शेतात थाटली जाणारी तात्पुरती दुकाने. मग त्यात शेतीच्या सामानापासून ते जुने, नवीन कपडे, चपला, शेव-चिवड्याची दुकाने. कुणीतरी टाकलेली चहा-भज्यांची टपरी. बटाटेवडा वगैरे माहीतीच नव्हते तेव्हा. आमच्या दृष्टीने ऐश म्हणजे कुठल्यातरी वर्तमानपत्राच्या तुकड्यात बांधून घेतलेला शेव-चिवडा, कधीतरी खुशीत असलेल्या काकाने घेवून खाऊ घातलेली गरमागरम तेलकट भजी. तर कधी जवळपास कुणी ओळखीचे नाहीये हे बघून गुपचूप चार मित्रांच्या घोळक्यात लपून खाल्लेलं अंड्याचं ऑम्लेट नाहीतर भुर्जी पाव…

माझ्याकडे अश्या वेगवेगळ्या जत्रांमध्ये विकत घेतलेली शाईची पेनं होती. जवळजवळ वीसेक पेनं कितीतरी वर्षं जपून ठेवली होती मी. माढ्याचा बदामी पेढा आणि सिद्धटेकचा भरपूर साखर साखर असलेला आणि तरीही अजिबात गोड नाही असा बिनधोकपणे छाती ठोकुन दावा करणारा सफेद मलाई पेढा आजही आठवतो. जेऊरच्या, मंगळवारी आणि शुक्रवारी भरणार्‍या आठवडी बाजारात काका घेवून जायचे. तेव्हा मोठ्या कढईत सतत उकळत्या दुधाची ती रबडी, टॉक्क असा आवाज करत अंगठ्याने बाटलीच्या गळ्यात अडकलेली गोटी खाली पाडून घशात रिकामा केलेला गोटी सोडा कधीही विसरता न येणार्‍या आठवणी आहेत.

परवा खारघरच्या या मंगळवार बाजारात फिरताना सगळ्या जुन्या आठवणी चाळवल्या गेल्या म्हणून आपलं उगाचच हे पारायण…..

विशाल कुलकर्णी

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: